SAMANDAĞ SEVDALISI DOLU, MEMLEKETTE ÇÖP SORUNU BİTMİYOR

Ümit Dadük Sağaltıcı'nın kaleminden

Yol kenarlarında biriken pet şişeler veya torbalar… Ağaçlık alanların (Çevlik -  Arsuz Yolu Üzeri) Ormanların içinde biriken molozlar, plastik atıklar… Türkiye’nin incisi denizimizde yüzen naylon torbalar. Plajları kaplayan sigara izmaritleri. Bir insanı sokağa boş bir teneke kutu atmaya ya da çöp

Konu ile ilgili okuduğum birçok araştırma yazısından birkaç ara başlığı siz değerli okurlarımızla paylaşmak istiyorum,

İşte çöp atmanın nedenlerinin bazı başlıkları;

1. Bir alanın zaten çöple dolu olması

Araştırmalar, bir alanda çöp varsa insanların oraya çöp atma eğilimlerinin yüksek olduğunu gösteriyor.

2. İnşaat projeleri

Çöplerin büyük bir kısmı inşaat projelerinden ve inşaat işçilerinin yemek atıklarından geliyor.

3. Tembellik ve dikkatsizlik

Tipik olarak insanlar çok tembel hale geldi ve bu da çöpü uygun şekilde atmak konusunda isteksizlik yaratıyor. Dikkatsizlik de insanların düşünmeden çöpleri herhangi bir yere atmasının başlıca nedenlerinden biri.

4. ‘Bir şey olmaz’ inancı

İnsanlar yaptıkları şeyin bir sonucu olmadığını sanıyor ve umursamıyorlar.

5. Çöp kutusu eksikliği

Halka açık çöp kutusu eksikliği, yaygın çöplük görüntüsünün sorumlularından biri. Bazı yerlerde var ama yeterli değil. Var olanlardan bazıları da kötü yönetiliyor. İnsanlar ağzına kadar dolmuş ve kötü kokan bir konteynere yaklaşmak yerine, çöplerini yakınlarındaki bir yere bırakıyorlar. Rüzgâr ve hayvanlar da çöpün taşınmasına neden oluyor.

6. Yetersiz çevre eğitimi

Birçok insan, çöp atmanın çevreyi olumsuz etkilediğini bilmiyor ve her yere çöp atmaya devam ediyor.

7. Düşük para cezaları

Birçok ülkede çöp atma cezaları oldukça düşük hatta böyle bir ceza yok. Birçok insan bunu, yaptığı şeyi normalleştiren bir durum olarak algılıyor.

8. Sürü psikolojisi

Psikolojiye göre, bilinçsizce de olsa birlikte vakit geçirdiğimiz insanlardan etkilenmemiz doğamızın bir parçası. Çevremizdeki insanlar çöp atmak konusunda çok titiz ve bilinçliyse davranış kalıplarından etkileniyoruz. Tam tersi durumda ise etrafı kirletmek bizi rahatsız etmiyor.

Dönüp araştırmalara baktığımızda bunların doğaya verdiğimiz zarar düşünüldüğünde, bize haklılık payı vermediği bilinen bir gerçek. Peki, hepimiz kirlilikten yana değilsek. Temizliği savunuyor ve bununla övünüyorsak. Bu kirliliği yaratanlar kim? 

Bu durumda dönüp sadece vatandaşa yüklenmeyi de kendime hak görmüyorum. Kıymetli Yetkililerimiz abilerim, kardeşlerim;

Bugün Bilinçsiz Çevre Davranışlarını iyileştirmeye yönelik programlar düzenlemez isek

Atık Toplama Altyapımız Yetersiz kalırsa

Turistik alanlarda artan çöp miktarının, sadece yerelden kaynaklı olmadığını görmez isek

Çevre Kirliliğinin ilçemizde Estetik Bozulmaya neden olduğunu da görmezsek

Bu çöplerin ruhsal ve bedensel Sağlık Riski oluşturduğunu kabul etmezsek

Bilinçlendirme Kampanyalarına ağırlık vermez isek

Mesela kumsalda bile 50 metrede 1, kazıklı çöp bidonu yerleştirmez isek daha da önemlisi Yasal Düzenlemeleri hayata geçirip Denetimleri sıklaştırmaz isek ilçemizde kirliliğin önüne geçmenin mümkün olmayacağı kanaatindeyim. Sizlerden gelen ‘ilçe yerle bir olmuş bir çöp sorununa mı kaldık’ nidalarını da duyuyorum emin olun. Evet, doğru; ilçe yerle bir olmuş. Ancak bu yerle bir olan ilçeyi bir de kirlilikle boğmaya kimsenin hakkı yok! 

Geçtiğimiz hafta sahilimizde ne olmuştu; 3 Yeşil deniz kaplumbağası (Chelonia mydas) sahil kirliliğinden ötürü denize doğru yol alamamış ölümle burun buruna gelmişti. Keza yuvaların etrafıda oluşan kirlilikten yavru çıkışını engelleyecek duruma gelmişti. Her ne kadar durum HBB’ye iletilip, o an için kirlilik hızla çözülse de. Bu temizliğin kısa süreli olduğu kabul etmemiz gereken bir gerçeklik!  Samandağ'ında çöp atma alışkanlıklarının düzeltilmesi ve çevre kirliliğinin azaltılması; ilçenin sürdürülebilir kalkınması ve gelecek nesillere temiz bir çevre bırakılması açısından kritik öneme sahiptir.

Bu süreçte kalbi gerçekten Samandağ için atanların sahaya inmesine ihtiyaç vardır. Samandağ Sevdalısıyım deyip, ilçeyi yeterli oranda çöp bidonları olmadan yönetmek, Samandağ Sevdalısıyım deyip, araçtan çöp fırlatmak, Evvel Temmuz Festivali önümüzde, alanları kullanıp çöpleri yerinde bırakmak yada bırakanları izlemek, sokağa rasgele çöp atıldığını görüp müdahale etmemek. Bir ağaç için başlayan Gezi’yi hatırlayın. Bir Ağaç için bile süremeyen. Devrim denilen ancak eylem sırasında bile sigaraları içip içip yere atan nesli hatırlayın! Hangi çevre, nasıl bir çevre bilinci bu diye sormazlar mı insana! Ya bugün ilçemde siyasi arenaya inip, ‘Samandağ Sevdalısıyım’ deyip; elektrik panolarından tutun, duvarlara afiş yapıştırmak ve hala o alanları temizlememek. Nasıl bir sevdadır anlatında anlayalım, can cağızım!

İlçenin üst idari mercilerinde yetki ve söz sahibi olsam mesela bu kirliliği yaratanlar hakkında cezai işlem yolu var mı bilmiyorum ama çok ciddi bir külfetle uygulardım!

Çocuklara çevre bilinci aşılamak yerine ebeveynlere aşılardım mesela, çocuk gördüğünü uyguluyor ya hani!

Neyse bazen yetkili biri olmadığıma seviniyorum! Hakkı bilip uygulayamamak kadar zor bir durum yok! 80’li -  90’lı yılların çocuğu olarak, rahmetli Annemin (nur içinde yatsın), daha bahçesindeki değil; evinin hizasında bulunan, yağış zamanında komşunun bahçesine su taşmasın diyerek hendeği temizlediği zamanlara selam olsun. Tabi eş zamanda aynı düşünceyle hareket eden komşularımıza da buradan bin selam.

Annemden aldığım geleneği sürdürüyorum. Bugün ofisimin önünü, belediyeden biri gelsin temizlesin demiyorum. Bizzat kendim süpürüyorum. Keza konteyner kentte konteynerimin önünü de kendim süpürüyorum. Konteyner Kentte Yaşıyor olmanın avantajı olsa gerek, (her ne kadar cam, tekstil ve piller için atık toplama alanımız olmasa da!) yaşam alanımın her noktasında pet şişeleri ayrı, gıda artıklarını ayrı, karton veya cam atıklarını ayrı ayrı topluyor ve çöpümü öyle atıyorum. Bu uygulamanın Konteyner kentler dışındaki alanlarda da hayat bulmasını temenni ediyorum. Ofisinde atıl eşyasını ayrıştırıp çöpe vardığında bir arada atan bir çok arkadaşın varlığına da şahidim.

Ben hareket halinde olmaktan büyük keyif alıyorum. Size de tavsiye ederim. Sizler de evinizin, ofisinizin önünü kendiniz temizleyin. Başarabilirsiniz size inanıyorum. Emin olun, bazı şeylerin iyileşmesi için; ben den, bize ve topluma yayılmak gerekiyor.

Bugün bu bilinci hatırlayan ve hatırlatan tüm canlara selam ile…