Halk Yetki Karmaşasında Boğuluyor; YERELDE HİZMET AKSIYOR

Türkiye’de son yıllarda, yerel yönetimlerin etkinliği ve hizmet sunumu, bir dizi yapısal, hukuki ve yönetimsel sorunun etkisiyle sıkça tartışma konusu olmaktadır. Bu tartışmaların merkezinde, merkezi hükümetin ve yerel yönetimlerin yetki sınırları arasındaki belirsizlik ve karmaşa yer almaktadır. Bu karmaşa, halkın yerel hizmetlerden yeterince faydalanamaması ve belediyelerle ilgili çözüm bekleyen sorunların birikmesine neden olmaktadır.

Yerel yönetimlerin halkla olan ilişkisi, yalnızca hizmet üretimi değil, aynı zamanda demokrasi ve katılım açısından da son derece önemlidir. Ancak, yerel yönetimlerin yükü artarken ve halkın ihtiyaçları çoğalırken, bu hizmetler genellikle merkezi yönetimin müdahaleleri ve yetki kısıtlamaları nedeniyle aksamakta, halk yerel yönetimlerden beklediği hizmeti alamamaktadır. İlçemizde depreminde etkisi yanı sıra hasarlı yapıları kaldırmaya çalışan firmaların da yarattığı tahribatın faturasını ilçe halkı ödüyor.

İlçemizde çoğu yolun hala kullanılamaz halde oluşu, bazı kurumların işini tamamlamada gecikmesi yağışlarla beraber yaşam koşulları gittikçe zorlaşan vatandaşları daha da zora sokuyor. Yollarda oluşan tahribatlar trafik seyrini de etkiliyor.

Yetki Karmaşasının Derinleşmesi

Türkiye’deki yerel yönetimler, belediyeler ve özel idareler, halkın doğrudan yönetimle ilişkilendiği en yakın birimdir. Ancak, bu birimlerin faaliyetlerini yürütürken karşılaştığı sorunların başında, merkezi hükümetin bazen yerel yönetimlerin üzerine aldığı yetkiler ve yerel yönetimlerin işlevsel olarak kendini gösterememesi yer alıyor. Anayasada yer alan "yerinden yönetim ilkesi" doğrultusunda, yerel yönetimlerin belli bir özerkliğe sahip olması beklenmektedir. Ancak zaman zaman, merkezi hükümetin yerel yönetimlere müdahaleleri, bu özerklik anlayışını zedeliyor.

Özellikle büyükşehirlerde, merkezi hükümet ile yerel yönetim arasındaki yetki sınırları birbirine karışmış durumda. Depremle beraber başlayan konteyner kentlerdeki geçici barınma sürecinde de ne yazık ki sıkıntılar bitmiyor. AFAD yetkisinde bulunan noktada, vatandaş hizmet çözümü için kapıdan kapıya sürükleniyor.

Bu durum, büyükşehirlerde ile yerel yönetimin de kendi sorumluluklarını net bir şekilde tanımlayamamasına ve aradaki hizmet boşluklarının artmasına yol açmaktadır. Belediyeler, bazen kaynak yetersizlikleri ve hukuki engeller nedeniyle yerel düzeydeki sorunları çözmekte zorlanırken, bu süreç halkın gereksinimlerine zamanında cevap verilmesini zorlaştırmaktadır.

Hizmet Aksaklıkları ve Halkın Yüzleştiği Sorunlar

Yerel yönetimlerin üzerinde oluşan bu yetki karmaşası, özellikle halkın en temel hizmetlere ulaşımında aksamalara yol açmaktadır. Yol, altyapı, sağlık, eğitim gibi konularda halkın talepleri artarken, bu taleplerin karşılanmasında önemli eksiklikler yaşanmaktadır. Örneğin, bir belediye, yol yapımında yetki sahibi olmasına rağmen, büyükşehir belediyesi ya da merkezi hükümet tarafından kaynak sağlanmaması nedeniyle projeler hayata geçirilemediği beyanında bulunabiliyor.

Ayrıca, yerel yönetimlerin kurumlar arasında derinleşen koordinasyon eksiklikleri, farklı belediyelerin üstlendiği sorumlulukların karışmasına yol açmakta, bu da halkın hizmet almasını güçleştirmektedir.

Diğer bir örnek ise, şehirdeki trafik sorunudur. Deprem ile birlikte çoğu yol kullanılamaz hale gelmişken, yıkım firmalarının aktif olduğu bölgelerde yol geçişlerinin kapatılması nizamı bozmaktadır.

Bu, genellikle yerel bir sorundur ve belediyelerin sorumluluğundadır. Ancak trafik düzenlemeleri ve ulaşım projeleri, merkezi hükümetin denetiminde olan ve bazen bölgesel planlamalara dahil olmayan projeler nedeniyle karmaşık bir hale gelmektedir. Oysa halkın ulaşım ihtiyacı, genellikle yerel çözüm odaklıdır. Bu tür aksaklıklar, halkın en basit ihtiyaçlarına dahi zamanında ve etkin bir şekilde ulaşamamasına neden olmaktadır.

Peki, burada soralım mı ilçemizin ileri gelen yöneticilerine siyasete soyunurken hizmet aşkıyla yanıp tutuşurken siz, nasıl bir yol haritası ile bu nadide ilçeyi iyileştirebileceğinizi belirlerdiniz?

Yada böyle bir yol haritanız var mı?

Mesela biliyor muydunuz yerel yönetimde aktif olabileceğiniz sahaları?

Mesela bu sahaları bilmeden mi seçim vaatlerinde bulundunuz?

Bir başka sorumda Samandağı’nın kör aşıklarına; seçim arifesinde sahaya indiniz ya, projelerinizle. Aday Adayı oldunuz. Aday oldunuz. Sonrasında malum seçim sonucunda kazanan olduğu gibi kazanamayanlar da oldu. Neredesiniz? Samandağı’na aşkınız mı bitti? Ya da tüm sorunlarımız çözüm mü buldu! İyileşti mi depremzede! YA DA hep yaptığınız yapıp bi “5 yıl bekleyelim. İlçede istediğimiz hizmeti göremez isek, sandıkta cevap veririz”e mi sığınıyorsunuz yine! Neden şimdi mücade etmiyorsunuz. Cesaret mi yok, yoksa koltuk mu? Neyse konudan çokta dağılmadan devam edeyim.  

Çözüm arayanlara püf noktam;  Yetki Dağılımı ve Yerel Katılım

Yerel yönetimlerin karşı karşıya olduğu bu karmaşa, çözülmesi gereken yapısal bir sorundur. Yetki karmaşasının ortadan kaldırılabilmesi için, merkezi ve yerel yönetimler arasındaki yetki sınırlarının netleştirilmesi gerekmektedir. Bu, her iki tarafın da sorumluluklarını ve görevlerini doğru şekilde yerine getirmesini sağlayacaktır. Ayrıca, yerel yönetimlerin, kendi bütçeleri ve kaynakları üzerinde daha fazla söz hakkı bulması, daha hızlı ve etkili çözümler üretmelerine olanak tanıyacaktır.

Bunun yanı sıra, halkın daha etkin bir şekilde yerel yönetim süreçlerine katılımı sağlanmalıdır. Yerel yönetimler, halkın doğrudan görüş ve önerilerini alarak, ihtiyaçlar doğrultusunda daha kapsamlı hizmetler sunabilir. Bunun için belediyeler, katılımcı bütçeleme, yerel meclisler ve halk toplantıları gibi araçlar kullanarak vatandaşları karar süreçlerine dahil edebilir. Sanırım seçim vaatlerinizde benzer bir yönetim anlayışınız vardı değil mi?

Aksi takdirde, yerel yönetimlerin halka yönelik hizmetleri aksamaya devam edecek ve vatandaşların devletle olan ilişkisi giderek zayıflayacaktır.

Bu haber nereden mi hasıl oldu? Memleketlim matbu alanda meslektaşım ASEL Reklam Sahibi Malik KAZAN’ın kaleminden dökülen sitem ve iddialardan. KAZAN ne demişti; “Samandağ'ın sıradan bir günü. Dinleyin sıcak sıcak bugün (20 Kasın tarihinden bahsediyor!) yaşandı; İnternet altyapısı için mahallece başvurduk, 2. Yılında Telekom geldi sağ olsunlar... 3 gün önceden çalışmalara başlandı. Kablo döşenecek yeri kazdılar. Telekom projeyi ve başlanacak tarihi belediyeye veriyor. Belediyeden yetkili kimse umursamıyor. (Normalde koordineli çalışılır)

Çalışma yapılırken su borusu patlıyor,  HATSU aranıyor gelmiyor. Elektrik kablosu kopuyor TEDAŞ aranıyor yapmıyor. Telekom işini bitiriyor aradan 3 gün geçiyor. Gelen giden yok. Yol bildiğiniz çamur.

Mahalleliyi bırakın, yoldan sokak hayvanları bile geçemiyor. Su patlak, evlere su gitmiyor. Belediye sitesinde verilen telefonlar açılmıyor. Alakasız insanlardan rica minnet telefon arıyorsun bu durumu çözelim diye. Buluyorsun çözüm yok erteleme vs.

Hatsu 4. Gün geliyor fakat biz suyu da elektriği de halletmişiz. Çamurdan kurtulalım diye belediye fen işlerinden birilerinin numaralarını buluyoruz, alt yapı olmadan yol yapamayız diyor.

Yahu Samandağda altyapının bittiği bir yer gösterin? Ki bizde bitmiş. Bu mantığa göre hiç yol yapılmamalı. Mantık almıyor.

Şu an yol geçilemeyecek halde ve belediyeden halen bir dönüş bekliyoruz.

Yine de ben merak ediyorum sıradan bir vatandaş olarak, hangi kurum işini doğru düzgün yapıyor? Geçen gün yolda belediyeye ait araçlar SOVYET ordusu gibi güç gösterisi yapıyordu. Ne oldu hurdaya mı ayrıldı? Herkesin her kurumun işi gücü makyaj. İçi boş balon. Sosyal medyada boy boy resimler var ama gerçek sokaklarda, mahallelerde. Rüşvet almış başını gidiyor. Haydi dallu bil heyr.”

Ümit Dadük Sağaltıcı