DOĞANIN DİLİNİ  UNUTTUK MU

Hatay'ın Milleyha Kuş Cenneti Kurudu: Endişe Verici Görüntüler Ve Halk Görüşleri

Hatay'ın Samandağ ilçesinde 314 kuş türüne ev sahipliği yapan Milleyha Kuş Cenneti'nin tamamen kuruması, bölge halkı ve çevre gönüllüleri arasında büyük yankı uyandırdı. Ancak bu durum, bölgeyi yakından tanıyanlar için tam bir sürpriz değil; zira Milleyha, geçmişte de benzer kuruma dönemleri yaşamış bir alan.

Bölgeyi yakından tanıyan Salim Diyap, Milleyha'nın ilk kez kurumadığını vurguluyor. Geçmişte de yaz aylarında tamamen kuruyan göl, sonrasında yeniden suyla dolardı. Hatta eski tuz toplayıcılar, tuz kristallerinin oluşması için bu kuruma dönemlerini beklerdi. Diyap, "Bu doğanın mevsimsel bir döngüsüydü," diyerek günümüzdeki kurumanın geri dönüşü olmayan bir son değil, geçici bir duraklama olabileceğine dikkat çekiyor. Diyap, Milleyha'nın doğusuna açılan kanalların bu sürece etkisini yadsımamakla birlikte, doğanın sabrına ve direncine kulak verilmesi gerektiğini belirtiyor.

Kurumanın Temel Nedeni: Deniz Bağlantısının Kesilmesi

Gazi Karaali, 60 yıl öncesine dayanan bir gözlemini paylaşıyor: "Bundan 60 sene önce bu su kanalı Milleyha'yı denize bağlıyordu. Ancak dalyan yapıldıktan sonra Milleyha ile deniz bağlantısı kesildi." Karaali'ye göre, kışın yağmurla gelen fazla su Milleyha'dan denize akarken, yazın su azaldığında deniz suyu tersine Milleyha'ya akıyordu. Dalyan yapıldıktan sonra bu döngünün bozulmasıyla birlikte, yazın Milleyha'ya deniz suyu akışı durdu ve bu durumun kurumanın temel nedeni olduğunu ifade ediyor. Çözüm olarak ise Milleyha'yı denizle yeniden buluşturacak küçük bir kanalın yeterli olacağını öne sürüyor, zira Milleyha'nın deniz seviyesinden daha düşük olduğunu belirtiyor.

DSİ Emekçisinden Destekleyici Açıklama

36 yıl DSİ'de çalışan Rasim Can da konuya ilişkin önemli bilgiler aktarıyor. Bahsedilen kanalların kışın su altında kalan tarım arazilerini korumak ve kurutmak için açılan drenaj veya kurutma kanalları olduğunu, yani Milleyha gölünü kurutmak amacıyla yapılmadığını açıklıyor. Can, gölün her zaman kurumadığını ancak bazı yıllar az yağış, buharlaşma ve yeraltı suyu seviyesindeki düşüşün su miktarını azalttığını belirtiyor.

Rasim Can da Gazi Karaali'nin tespitiyle benzer şekilde, deniz ve göl arasındaki bağlantı kanalının önemine vurgu yapıyor. Bu kanalın kışın aşırı yağışlarda fazla suyu denize aktardığını, göl seviyesi düştüğünde ise denizden tuzlu suyun göle aktığını ve gölde sürekli su bulunmasını sağladığını belirtiyor. Can, bu yılki kuraklık, yani çok az yağış, yeraltı suyu seviyesindeki düşüş ve deniz ile gölün bağlantısının kesilmesi nedenleriyle gölün kuruduğunu düşünüyor. Çocukluğundan beri Milleyha'yı bilen biri olarak, son zamana kadar kurumadığını, yaz aylarında suyunun azalmasına rağmen göl aynasında su kaldığını ekliyor.

Milleyha Kuş Cenneti'nin yeniden eski canlılığına kavuşması için denizle bağlantısının yeniden sağlanması ve bölgedeki su yönetiminin doğal döngüleri göz önünde bulundurarak yapılması gerektiği uzmanlarca dile getiriliyor.

Ümit Dadük Sağaltıcı